Barbieland. Historia nieautoryzowana

Wartka opowieść o tym, jak Mattel szpiegował, kopiował i kradł, by zdobyć dominację na rynku, a następnie z militarną intensywnością walczył, żebyśmy kupowali coraz więcej.

„The New York Times”

Przez blisko siedem dekad Mattel przedstawiał Barbie jako rewolucję: pierwszą dorosłą lalkę. Tyle że jest niemal identyczną kopią niemieckiej lalki Lilli. To jeden z wielu sekretów firmy – i zdecydowanie nie najważniejszy.

Tarpley Hitt odsłania kulisy narodzin najsłynniejszej lalki świata i barwnie opowiada o czasach jej świetności, w tym odpieraniu rywali strategicznym marketingiem, rządowych wpływach, bezwzględnych procesach sądowych i działaniach godnych powieści szpiegowskich. Jest więc o założycielce, którą zmuszono do odejścia z firmy, o skazanym za oszustwa królu obligacji śmieciowych (a zarazem zbawcy Barbie) i o imperium lalek Bratz, które niegdyś doprowadziło Mattel na skraj zapaści. O parze byłych nazistowskich producentów zabawek, magnacie branży zabawkarskiej zaprzyjaźnionym z J. Edgarem Hooverem, o frywolnym projektancie wojskowych systemów rakietowych, późniejszym dyrektorze Mattela (i mężu Zsa Zsy Gabor) oraz o zafascynowanym freudyzmem specjaliście od marketingu, który widział w lalce psychoseksualny klucz do kontrolowania amerykańskich umysłów.

Dzięki dziennikarskiemu śledztwu, międzynarodowej kwerendzie i rozmowom z kluczowymi postaciami ze wszechświata Barbie, Barbieland to nie tylko dzieje kulturowego fenomenu, ale i historia XX wieku – z wszystkimi jej mrocznymi i szemranymi aspektami.

+++

Gdyby stworzyć poprawną historycznie Barbie, zestaw nazywałby się „Barbie – bezwzględna bizneswoman”. Bo historia tej kochanej przez pokolenia zabawki to opowieść o morderczej konkurencji, braku poczucia humoru, patentach, pozwach i niekoniecznie etycznej reklamie. Wszystko po to, by uśmiechnięta lalka pozostała na szczycie. To wciągająca lektura, która pokazuje, że w świecie zabawek naprawdę nie ma nic zabawnego.

Katarzyna Czajka-Kominiarczuk, Zwierz Popkulturalny

To nie jest książka o plastikowej lalce. To jest książka o korporacyjnych rozgrywkach jak z Sukcesji, wielkiej polityce Stanów Zjednoczonych XX wieku i wolności słowa – także tej do napisania NIEAUTORYZOWANEJ historii Barbie. No dobra, to też książka o tym, czy umiemy wyobrazić sobie piękno inne niż parka fantastycznych sterczących cycków.

Kaja Gołuchowska